Page 9

Gezond_Idee_nr2_2020

‘Samen met onderzoeksinstituut MERLN en de oogbank van Venetië, onderzoeken we in Maastricht aan de hand van het oog hoe getransplanteerde stamcellen weefsels repareren. Dat onderzoeksproject heet VISION. Meer dan 100 jaar geleden verving een Oostenrijkse arts het hele hoornvlies van een oogpatiënt met het hoornvlies van een donor. Dat was gelijk de allereerste weefseltransplantatie ooit. Twintig jaar geleden werd het mogelijk om niet het héle hoornvlies te vervangen, maar alleen de beschadigde laag. Bijvoorbeeld alleen de binnenkant; de meest voorkomende hoornvliestransplantatie in Nederland. Het revolutionaire inzicht dat je selectief bepaalde delen van een weefsel kon vervangen, vormde het startschot voor de regeneratieve geneeskunde. Voor dit soort transplantaties kunnen we sinds een paar jaar gebruik maken van de stamcellen van de patiënt zelf. Die cellen haal je met een heel klein biopt uit het goede oog en kweek je in het lab op totdat je Maastricht als epicentrum van vernieuwing Het Maastricht UMC+ speelt een zeer prominente rol in de ontwikkeling van de regeneratieve geneeskunde. Het universitaire MERLN Institute for Technology- Inspired Regenerative Medicine, in 2014 opgericht door prof. dr. Clemens van Blitterswijk, is een leidend kennis-, onderzoeks- en opleidingsinstituut op het gebied van technologie en regeneratieve geneeskunde. Van Blitterswijk nam ook het initiatief tot oprichting van RegMed XB, een samenwerkingsverband voor regeneratieve geneeskunde. Wetenschappers van onder meer de universiteiten van Maastricht, Leiden, Leuven, Eindhoven en Utrecht, artsen, gezondheidsorganisaties, overheid en bedrijven werken hierin met elkaar aan nieuwe oplossingen, vooral voor patiënten met nierfalen, diabetes type 1 en artrose. Verder wordt binnen het Maastricht UMC+ onder meer onderzoek gedaan naar stamceltherapie bij te vroeg geboren baby’s, de werking van getransplanteerde stamcellen in het oog (onderzoeksproject VISION) en de mogelijkheden van ‘slimme’ 3D-geprinte implantaten om de groei van lichaamseigen er het beschadigde oog mee kunt bedekken. Alleen bevat dat kweekvliesje niet alleen stamcellen, maar ook allerlei andere cellen. Wij weten dat met minimaal drie procent stamcellen de kans groot is dat het hoornvlies zich vernieuwt, maar we weten niet hóe die stamcellen dat precies doen. In ons onderzoek labelen we ze door ze bijvoorbeeld een kleurtje te geven zodat we kunnen zien wat zij doen. Waar gaan ze naartoe? Welke functie hebben ze? Hoe gaan ze te werk? Het antwoord op deze vragen is niet alleen voor ons, maar ook voor collega’s van andere medische vakgebieden van groot belang. Het oog is een goed onderzoeksvoorbeeld. Niet alleen omdat er voor het oog een officieel goedgekeurde en succesvolle stamceltherapie is, maar ook omdat het oog alle belangrijke celtypes bevat die in het menselijk lichaam aanwezig zijn. Én omdat het oog goed kan worden bekeken met beeldvormingstechnieken Als wij weten hoe het werkt, kun je dat vertalen naar andere organen.’ cellen mogelijk te maken. Meer info? • Over regeneratieve geneeskunde en onderzoeksinstituut RegMed XB: zoek op mumc.nl naar de video ‘RegMed XB Een krachtig nieuw instituut voor regeneratieve geneeskunde’. • Over onderzoeksinstituut MERLN van het Maastricht UMC+: zoek op maastrichtuniversity. nl naar ‘Institute for Technology-Inspired Regenerative Medicine’. • Over implantaten maken met eigen lichaamscellen en 3Dprinten van implantaten: zoek op mumc.nl naar ‘Lodewijk van Rhijn & Chris Arts’. • Over het herstellen van kraakbeen in de knie: zoek op orthopedie.mumc.nl naar ‘kraakbeendefect nieuwe behandelingen’. • Over stamceltherapie bij te vroeg geboren baby’s: zoek op mumc.nl naar ‘9 miljoen voor stamceltherapie’. • Over het maken van modelembryo’s: zoek op mumc.nl naar ‘modelembryo’s’. Dr. Mor Dickman, oogarts en hoornvliesspecialist aan het Maastricht UMC+ over onderzoeksproject VISION: STAMCELLEN IN DE OGEN KIJKEN gezond idee 9


Gezond_Idee_nr2_2020
To see the actual publication please follow the link above